Re: nieuw medicijn - Goed nieuws
Gepost door:
aNN (IP gelogd)
Datum: 14 August 2006 09:13
OverLeven: De woestijn geneest
Guy Haegeman: "De farmaceutische industrie is al decennia lang op zoek naar een alternatief voor cortisone. En dan ontdekken wij, heel toevallig, Compound A. Het is alsof we de lotto gewonnen hebben. Compound A is een echte goudmijn. De kans dat je een stof als Compound A tegenkomt is ongelooflijk klein.."
Zuid-Namibië is het wereldcentrum van de beroemde Astrakanpels. Grote kuddes karakulschapen grazen op de uitgestrekte Kalahari steppe. Hun lammeren worden geboren met golvende, glanzende zwarte krulletjes, wat de typische Astrakanpels oplevert. Omdat de kwaliteit van deze pels al vermindert na enkele dagen, worden de lammeren zo snel mogelijk gevild. Maar tijdens extreme droogteperioden gebeurt er iets bizars met drachtige karakulschapen. Hun lammeren worden soms meer dan zestig dagen te laat geboren. Daardoor zijn ze abnormaal groot en is hun vacht van slechte kwaliteit. Die zogenaamde “grootlamsiekte” is een ramp voor de Namibische karakulboeren. Wel heeft deze mysterieuze aandoening wetenschappers wereldwijd op een heel nieuw spoor gezet.. Grootlamsiekte zou wel eens een zegen kunnen zijn voor patiënten met multiple sclerose, ontstekingreuma of astma.
Multiple sclerose, ontstekingreuma en astma hebben één ding gemeen. Ze huizen in een lichaam dat té goed functioneert. Wanneer bacteriën of virussen ons aanvallen, mobiliseert ons lichaam een leger afweercellen die de indringers te lijf gaan. Maar soms werkt ons verdedigingssysteem veel te goed. Dan vallen de afweercellen ook lichaamscellen aan. Daardoor ontstaat een ontsteking die de weefsels beschadigt. Multiple sclerose, ontstekingsreuma en astma treffen mensen vaak op jonge leeftijd en maken gewone dagelijkse handelingen onmogelijk. De enige remedie zijn zware geneesmiddelen die de ontstekingsreactie afremmen.
De Gentse biochemicus Guy Haegeman is al jaren gefascineerd door de grillen van ons verdedigingssysteem. Hij bestudeert de werking van cortisone, de meest voorkomende ontstekingsremmers. Deze hormonen kalmeren het immuunsysteem en remmen de ontsteking af. Maar ze veroorzaken ook neveneffecten die bijna net zo erg zijn als de kwaal zelf. Het lichaam van de patiënt houdt abnormaal veel vocht vast, zijn gezicht zwelt op, hij verdikt en wordt humeurig. Al heel lang zoeken wetenschappers naar nieuwe ontstekingsremmers zonder neveneffecten. De farmaceutische industrie besteedt jaarlijks astronomische bedragen aan het onderzoek naar cortisonevervangers. Tevergeefs. Want al die tijd zagen ze één ding over het hoofd. De genezende kracht die verscholen zit in natuurlijke rijkdommen...
Aspirine, de wereldberoemde pijnstiller, is daar hét voorbeeld van. De actieve component van aspirine is een extract uit wilgenbast. Op het einde van de negentiende eeuw werd aspirine als medicijn op de markt gebracht en sindsdien heeft het miljoenen mensen van hoofdpijn verlost. Tegenwoordig slikt men wereldwijd miljarden tabletten per jaar, zo'n vijftigduizend ton aspirine. Een succesverhaal...
De Zuid-Afrikaanse wetenschappers Pieter Swart en Ann Louw zijn gefascineerd door geneeskrachtige planten. In de jaren negentig vangen ze geruchten op over een mysterieuze woestijnplant 'Salsola'. Deze plant zou gebruikt worden als voorbehoedsmiddel bij inheemse stammen in Zuid-Namibië. Het is één van Afrika’s meest droogteresistente struikgewassen. Omdat enkel Salsola lange hitteperiodes overleeft, staat de plant ook op het hoofdmenu van hongerige Karakulschapen...
Pieter Swart en Ann Louw vermoeden dat de Salsolaplant een hormoonachtige stof bevat die de verlengde dracht bij karakulschapen veroorzaakt. Ze gaan op zoek naar de meest actieve component in de Salsolaplant. Na analyse aan de universiteit van Stellenbosch ontdekken ze dat de plant 'Compound A' bevat. Maar tot hun verbazing vertoont Compound A geen klassieke hormoonstructuur. Op een internationale bijeenkomst in Zuid-Afrika praat Pieter Swart hierover met biochemici uit de hele wereld.
Ook Guy Haegeman zit in de zaal. Al jaren is hij op zoek naar een alternatief voor cortisone. In alle uithoeken van de wereld verzamelt hij onbekende exotische planten die een hormonale werking lijken te hebben. Guy Haegeman is gefascineerd door de unieke eigenschappen van Compound A. Hij krijgt van Pieter Swart enkele grammen van het poeder mee naar Gent.
Daar test zijn doctoraatsstudente Karolien De Bosscher de eigenschappen van Compound A met een vernuftig en zelf ontworpen meetsysteem. Al van bij de eerste resultaten overtreft Compound A alle verwachtingen. De stof remt ontstekingen in muizencellen niet alleen af. Ook de neveneffecten blijven uit. En zelfs in levende dieren werkt Compound A perfect. Bij muizen met een acute en chronische ontsteking vermindert de zwelling aanzienlijk. En dat zonder gezwollen kop of humeurige knaagbuien.
Vandaag werken de teams van Pieter Swart in Zuid-Afrika en Guy Haegeman in Gent nauw samen. Ze volgen elkaars onderzoek op de voet. Ook reumatoloog Dirk Elewaut van het universitair ziekenhuis in Gent houdt hun revolutionair onderzoek in de gaten. Samen met het team van Guy Haegeman plant hij de eerste experimenten op patiënten met ontstekingsreuma. Na de aspirine uit wilgenbast, biedt de natuur ons misschien opnieuw een plantaardig revolutionair wondermiddel aan...
‘De woestijn geneest’ een programma van Jasmine De Bruycker en Jacques Servaes.
Een co-productie Canvas-Belgische Internationale Samenwerking-DGOS.
‘De woestijn geneest’ is de winnaar van de overLevenwedstrijd (voor meer informatie zie website: canvas.be/overleven).
De woestijn geneest
Donderdag 21 april 2005
Het regenwoud is de schatkamer van de natuur. Hele legertjes wetenschappers zoeken tussen haar weelderige begroeiing naar de sleutel van 1001 menselijke ziektes. De woestijn, daar is niks. Veel lucht, veel zand en af en toe eens een rots en wat taaie, dorre plantjes. En een wetenschapper: de Gentse professor Guy Haegeman. Hij kwam uit de Namibische woestijn met een zakje poeder dat wel eens de aspirine van de 21ste eeuw zou kunnen worden.
Alles begon met twee ziektes. De chronische ontsteking bij mensen en de grootlamsziekte bij schapen. Eerst de mensen: Een chronische ontsteking is de schuld van en afweersysteem dat te goed werkt. In plaats van te schieten op de slechteriken die ons lichaam bedreigen, begint het te schieten op alles dat beweegt. En dat is vooral het eigen lichaam. We kennen de chronische ontsteking beter vermomd als astma of multiple sclerose.
Dokters kunnen ons afweersysteem niet op het goede pad brengen, en je kunt het moeilijk voor het gerecht dagen. Ze behandelen de schade dus met cortisone, een wondermiddel met ernstige neveneffecten. Zo ernstig dat wetenschappers al lang naar een ander geneesmiddel zoeken, maar hoe aanlokkelijk de kassa ook rinkelt, niemand kon iets beters vinden.
We waren bijna de schapen uit het oog verloren. In de Namibische woestijn lijden de karakulschapen aan de grootlamsziekte. Ooien baren er soms 50 dagen over tijd. Dat is een dubbele ramp voor de lokale veehouders. Niet enkel sterven vele ooien bij het baren, bovendien leven ze van de verkoop van de huid van pasgeboren schapen: astrakan. De huid van dieren die te laat geboren worden is waardeloos.
Nu is het wel heet in de woestijn, maar de hersens van de Namibische boeren waren gelukkig nog koel genoeg om te vatten dat de ziekte van hun schapen iets te maken moest hebben met een klein plantje: salsola. In de verzengende hitte heeft het plantje een koelend effect. Nu, de keuze in de woestijn is natuurlijk niet zo ruim als in het regenwoud. Ze eten wat de pot schaft. En dat is dus salsola.
over leven vertelt hoe toeval, intelligentie en doorzettingsvermogen de oplossing brachten voor een probleem waar de farmaceutische industrie zich al decennia suf op zocht. Misschien zullen Namibische schapenboeren het gehate plantje binnenkort wel liefdevol telen. Of ze kunnen een hotel openen, want binnenkort wemelt het in de woestijn van de wetenschappers. Gegarandeerd.
Interessante links:
Kennislinkartikel
» www.kennislink.nl
Artikel over Aspirine
» www.kennislink.nl
Site van de reumaliga
» www.reumaliga.be
Meer info
Geschiedenis van de Aspirine
» www.aspirine.nl
Alles over reuma
» www.bbc.co.uk
Karakulschapen
» www.karakulsheep.com
Onderzoeksgroep onder leiding van Guy Haegeman.
» allserv.ugent.be
Een toemaat
Site van de universiteit van Stellenbosch.
» www.sun.ac.za
Onderzoeksteam Ugent wint eerste prijs van de overLeven-wedstrijd VRT.
» www.techtransfer.ugent.be